Từ Điển Thuật Ngữ Cacao Và Chocolate — Việt, Anh, Hàn, Nhật | TGROUP

Làm việc với đối tác nước ngoài trong ngành cacao, phần lớn hiểu lầm không đến từ ngoại ngữ kém mà từ việc dùng sai một từ chuyên ngành. Gọi cocoa mass thành cocoa powder trong một email báo giá là hai mặt hàng khác nhau hoàn toàn về giá. Bảng dưới đây là bộ thuật ngữ BALAVA dùng khi làm việc với thị trường Anh ngữ, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Quy trình sản xuất — mỗi công đoạn có một thuật ngữ riêng

1. Cây trồng và nguyên liệu

Tiếng Việt	English	한국어	日本語
Cây cacao	Cacao tree (Theobroma cacao)	카카오나무	カカオの木
Quả cacao	Pod	카카오 포드 / 열매	カカオポッド
Hạt cacao	Cacao bean	카카오 빈 / 원두	カカオ豆
Cơm quả (thịt quả)	Pulp	펄프 / 과육	パルプ・果肉
Vỏ hạt	Husk / shell	카카오 껍질	カカオハスク
Giống Criollo / Forastero / Trinitario	Criollo / Forastero / Trinitario	크리오요 / 포라스테로 / 트리니타리오	クリオロ / フォラステロ / トリニタリオ
Cacao hương vị tinh tế	Fine or flavour cacao	파인 플레이버 카카오	ファインフレーバーカカオ
Cacao đại trà	Bulk cacao	벌크 카카오	バルクカカオ
Một vùng trồng	Single origin	싱글 오리진	シングルオリジン
Thổ nhưỡng, điều kiện vùng trồng	Terroir	테루아	テロワール

2. Sơ chế sau thu hoạch

Tiếng Việt	English	한국어	日本語
Lên men	Fermentation	발효	発酵
Phơi / sấy	Drying	건조	乾燥
Thùng lên men	Fermentation box	발효 상자	発酵ボックス
Thử cắt hạt	Cut test	컷 테스트	カットテスト
Hạt xám (chưa lên men đủ)	Slaty bean	슬레이티 빈	スレーティ豆
Hạt mốc	Mouldy bean	곰팡이 빈	カビ豆
Độ ẩm hạt	Moisture content	수분 함량	水分含量

Lưu ý về “cut test”. Tiếng Việt chưa có từ thống nhất; “thử cắt hạt” là cách diễn đạt phổ biến nhất trong tài liệu kỹ thuật. Khi làm việc với đối tác, nên giữ nguyên thuật ngữ tiếng Anh trong hợp đồng để tránh nhầm lẫn.

3. Sản xuất

Tiếng Việt	English	한국어	日本語
Rang	Roasting	로스팅	焙煎（ロースト）
Tách vỏ	Winnowing	위노잉 / 껍질 분리	ウィノーイング（風選）
Nhân hạt cacao	Cacao nib	카카오 닙스	カカオニブ
Khối cacao	Cocoa mass / cocoa liquor	카카오 매스	カカオマス
Bơ cacao	Cocoa butter	카카오 버터	ココアバター
Bánh cacao ép	Cocoa cake / press cake	카카오 케이크	ココアケーキ
Bột cacao	Cocoa powder	카카오 파우더	ココアパウダー
Kiềm hóa	Alkalization / Dutch process	알칼리 처리 / 더치 프로세스	アルカリ処理
Không kiềm hóa	Non-alkalized / natural	무알칼리 / 내추럴	非アルカリ処理
Nghiền, tinh luyện	Grinding, refining	분쇄 · 정련	微粒化（レファイニング）
Nghiền đá	Stone grinding	맷돌 분쇄	石臼挽き
Conching	Conching	콘칭	コンチング
Temper (điều nhiệt kết tinh)	Tempering	템퍼링	テンパリング
Đổ khuôn	Moulding	성형 / 몰딩	モールド（型入れ）
Phủ socola	Enrobing	엔로빙	エンローバー掛け

4. Sản phẩm và thuật ngữ thị trường

Tiếng Việt	English	한국어	日本語
Bean to bar	Bean to bar	빈투바	ビーントゥバー
Farm to bar	Farm to bar	팜투바	ファームトゥバー
Socola couverture	Couverture	커버춰	クーベルチュール
Socola hỗn hợp (dùng chất béo thay thế)	Compound chocolate	컴파운드 초콜릿	コンパウンドチョコレート
Chất béo thay thế bơ cacao	Cocoa butter substitute / replacer (CBS / CBR)	카카오 버터 대체유지	代用油脂（CBS・CBR）
Ganache	Ganache	가나슈	ガナッシュ
Socola tươi (nama)	Nama chocolate	나마 초콜릿 / 생초콜릿	生チョコレート
Praline	Praline	프랄린	プラリネ
Truffle	Truffle	트러플	トリュフ
Hàm lượng cacao	Cacao percentage	카카오 함량	カカオ分
Bloom (lớp trắng bề mặt)	Bloom	블룸	ブルーム
Độ giòn khi bẻ	Snap	스냅	スナップ

5. Cảm quan

Tiếng Việt	English	한국어	日本語
Vị chát	Astringency	떫은맛	渋み
Vị đắng	Bitterness	쓴맛	苦味
Độ chua	Acidity	산미	酸味
Hương trái cây	Fruity notes	과일 향	フルーティな香り
Hương hạt / rang	Nutty / roasted notes	견과 향 / 로스팅 향	ナッツ香・焙煎香
Cảm giác trong miệng	Mouthfeel	식감 / 입안 촉감	口当たり
Hậu vị	Aftertaste / finish	여운	後味

Sáu cặp từ dễ nhầm nhất

Cacao và cocoa. Trong tiếng Anh thương mại cao cấp, cacao thường chỉ dạng thô hoặc ít qua chế biến, cocoa chỉ dạng đã qua chế biến công nghiệp. Đây là quy ước thị trường, không có giá trị pháp lý.

카카오 và 코코아 trong tiếng Hàn. Đây là cặp quan trọng nhất khi làm hồ sơ cho đối tác Hàn Quốc. Dùng 카카오 cho nguyên liệu thô và bột cacao nguyên chất; 코코아 trong tiếng Hàn thường gợi tới bột pha uống đã chế biến sẵn có đường. Ghi nhầm là người mua hiểu sai hẳn nhóm hàng.

カカオ và ココア trong tiếng Nhật. Cùng logic: カカオ cho nguyên liệu, ココア cho đồ uống. Bột cacao nguyên chất xuất sang Nhật ghi là ココアパウダー là đúng theo thông lệ ngành, nhưng khi mô tả nguyên liệu đầu vào thì dùng カカオ.

Couverture và compound. Couverture là socola thật với hàm lượng bơ cacao cao, dùng để phủ và đổ khuôn, bắt buộc phải temper. Compound dùng chất béo thay thế, không cần temper, và ở nhiều thị trường không được gọi là chocolate. Hai thứ này không thay thế nhau được dù trông giống nhau.

Phân loại pháp lý của Nhật Bản. Thị trường Nhật phân biệt チョコレート và 準チョコレート theo quy tắc cạnh tranh công bằng về ghi nhãn, dựa trên hàm lượng chất khô cacao và chất béo. Khi làm nhãn xuất sang Nhật, đây là điểm phải kiểm tra với đơn vị nhập khẩu chứ không tự suy từ tiêu chuẩn châu Âu.

Socola tươi. Tiếng Việt gọi nama chocolate là “socola tươi”, nhưng dịch ngược sang tiếng Anh thành fresh chocolate thì không ai hiểu. Thuật ngữ quốc tế là nama chocolate, tiếng Nhật là 生チョコレート. Ở Nhật đây là một hạng mục có định nghĩa cụ thể: phần nền socola từ 40% tổng khối lượng, kem từ 10%, và độ ẩm tính cả nước trong kem từ 10% trở lên.

Nama chocolate — 生チョコレート

Vài lưu ý khi soạn hồ sơ xuất khẩu

Trong hợp đồng và bảng thông số, nên ghi thuật ngữ tiếng Anh làm gốc và đặt bản dịch trong ngoặc, thay vì ngược lại. Lý do đơn giản: tiếng Anh là ngôn ngữ chung của chứng từ vận tải và hải quan, còn bản dịch chỉ để người đọc nội bộ hiểu nhanh.

Với thông số kỹ thuật, luôn kèm đơn vị và phương pháp đo. “Độ mịn 100–150 mesh” rõ ràng hơn “bột mịn”. “Bơ cacao 22–25%” rõ ràng hơn “giàu bơ”. Người mua chuyên nghiệp ở cả ba thị trường đều đọc bằng con số trước.

Bột cacao BALAVA — không kiềm hóa, bơ cacao 22–25%

Liên hệ BALAVA

Tư vấn sản phẩm, báo giá bán sỉ, gia công thương hiệu riêng và quà tặng doanh nghiệp.

Zalo: zalo.me/640678654565315593
Hotline: 0979 600 379
Email: mint@tgroup.vn

Ghi chú về nguồn. Thuật ngữ trong bảng được tổng hợp từ tài liệu kỹ thuật ngành cacao và chocolate bằng bốn ngôn ngữ; phần lớn là thuật ngữ đã chuẩn hóa, một số mục tiếng Việt chưa có bản dịch thống nhất và được ghi theo cách dùng phổ biến nhất trong tài liệu chuyên môn. Định nghĩa 生チョコレート (phần nền socola từ 40%, kem từ 10%, độ ẩm từ 10%) theo quy tắc cạnh tranh công bằng về ghi nhãn sản phẩm socola tại Nhật Bản. Phân loại チョコレート và 準チョコレート cũng thuộc quy tắc này; ngưỡng cụ thể cần đối chiếu với đơn vị nhập khẩu tại Nhật trước khi in nhãn. Quy ước dùng cacao/cocoa, 카카오/코코아, カカオ/ココア là thông lệ thị trường, không phải quy định pháp lý.